Dag Wanda. Jij vertegenwoordigt Ferm voor Agravrouwen in het hoofdbestuur van Boerenbond. Wat houdt dat precies in?

Wanda: “In het hoofdbestuur van Boerenbond worden verschillende sectoren, provincies en organisaties vertegenwoordigd. Zo heb je onder andere een vertegenwoordiger voor Groene Kring en Ferm voor Agravrouwen. Ferm voor Agravrouwen is een spreekbuis voor vrouwelijke ondernemers in de land- en tuinbouw en organiseert vormingen over heel Vlaanderen. Om vertegenwoordiger te worden, moet je verkozen worden door de boerinnen. Ik vertegenwoordig Ferm ondertussen al vier jaar. Volgend jaar zijn er opnieuw verkiezingen. Ikzelf vind dit een zeer belangrijk gegeven, omdat je bij standpuntbepalingen over verschillende sectoren en provincies heen kan kijken naar de impact op vrouwen en gezinnen. Persoonlijk vind ik het de mooiste plek die je kan innemen.”

Waar zet Ferm, naast het geven van opleidingen, zoal op in?

Wanda: “Ferm is in 1911 opgericht om vrouwen te verenigen en te versterken. Dat deed ze door kinderopvang op het platteland te organiseren, zodat vrouwen de ruimte kregen om te werken, vormingen te volgen of elkaar te ontmoeten. Ondertussen is er een onderscheid tussen verschillende vzw's, zoals kinderopvang, thuishulp, steunpunt Korte Keten, de lokale Fermbeweging en Ferm voor Agravrouwen. Ferm voor Agravrouwen is specifiek gericht op land- en tuinbouwvrouwen. We zetten in op belangenbehartiging, netwerk en activiteiten. Enerzijds zijn we de spreekbuis voor vrouwelijke ondernemers in de sector, anderzijds zorgen we ervoor dat ze elkaar kunnen ontmoeten, hun ervaringen over het boerenleven kunnen delen, en boeiende workshops, bijeenkomsten en cursussen kunnen volgen.”

"Uitdagingen zijn er genoeg, maar niets dat jonge boerinnen niet kunnen overwinnen."

Wanda Verdonk, Ferm voor Agravrouwen

Zijn er extra projecten opgestart in teken van Het Jaar van de Boerin?

Wanda: “Meerdere zelfs! We zetten een jaar lang de vele rollen, talenten en verhalen van boerinnen in de schijnwerpers. We hebben geprobeerd om in elke provincie een aantrekkelijke activiteit te organiseren. In Limburg belichtten we bijvoorbeeld het thema ‘vrouwelijk ondernemerschap’ en in West-Vlaanderen werkten we rond stress en weerbaarheid. Daarnaast verkochten we overalls voor boerinnen en kinderen, deden we een stickeractie, en organiseerden we een benefiettocht voor Boeren op een kruispunt.”

Wat zijn de hedendaagse uitdagingen voor jonge boerinnen?

Wanda: “De maatschappij is erg gejaagd en jonge vrouwen hebben een zee aan mogelijkheden in vergelijking met vroeger. De wereld lijkt nu bereikbaar en maakbaard. Dat brengt met zich mee dat je goed ten rade moet gaan bij jezelf over je keuzes, in plaats van in te gaan op de verwachtingen van je omgeving. Je moet beslissingen durven maken en zorgen dat je niet verdrinkt in een zee van scenario's, de zoektocht naar 'the next best thing' en een socialemediawereld die niet echt is. Uitdagingen zijn er in de sector genoeg, maar niets dat onze jonge boerinnen niet kunnen overwinnen. Ik hoop alleen dat ze in de drukke wereld van vandaag naar zichzelf kunnen en durven luisteren."

Voor velen is het een uitdaging om hun gezin te combineren met een bedrijf. Ervaar jij dit zelf ook?

Wanda: “Ja, als is het dubbel. Ik zou elke keer verkiezen om op maandagochtend samen met mijn gezin te ontbijten in plaats van in de file te gaan staan. De keerzijde is dat je je werk niet kan achterlaten, want je leeft op het bedrijf. Je moet dus continu prioriteiten bepalen en er is niemand die je pauze geeft of een koffie voor je zet. Ik merk wel dat ik mezelf te veel druk op leg, omdat ik elke dag drie verse maaltijden wil kunnen geven aan mijn gezin, mijn huis altijd netjes wil houden voor potentieel bezoek, en de neiging heb om mijn eigen werk te laten liggen om iemand anders te helpen. Ik vind weinig rust, omdat ik overal werk zie.”

Hoe kan het beleid hieraan tegemoetkomen?

Wanda: “Dat je als zelfstandige recht kreeg op dienstencheques na je bevalling, gaf mij een soort van toestemming om hulp in huis te aanvaarden. Jammer genoeg konden wij in tegenstelling tot onze werkende vrienden nooit ouderschapsverlof opvragen, terwijl ik even hard moest herstellen en zorgen voor mijn jonge kinderen. Hierdoor heb ik een groot deel inkomen gemist. Ik kan aan de boerderij geen ziektebriefje voorleggen, want het werk gaat gewoon door. Als vrouw en zelfstandige ben je heel slecht beschermd en ik wens elke boerin en mama toe dat ze zich nooit zorgen moeten maken over bijkomende complicaties tijdens of na de zwangerschap. Verder zou het mooi zijn als er bij de wetgeving rond bijvoorbeeld starterssteun of afroming van NER’s bij een overname meer rekening gehouden wordt met de vrouw die vaak op latere leeftijd in het bedrijf van schoonfamilie instroomt. Wetgeving mag geen extra drempels creëren om het eigenaarschap eerlijk te verdelen.”

Wat is jouw advies om als jonge vrouw je eigen koers binnen een bedrijf te bepalen?

Wanda: “Doe buitenshuis inspiratie op en blijf jezelf bijscholen. Wanneer mijn engagement in het bestuur weer mindert, ga ik voor een extra Masteropleiding gaan. Daarnaast zal ik nooit de roots van ons familiebedrijf vergeten en zal ik alle beslissingen met de grootste zorg en verantwoordelijkheid naar de familie toe afwegen. Dat zorgt op ons bedrijf voor een mooie mix van traditie en innovatief ondernemerschap. Dat ik die koers heb durven en kunnen varen, is dankzij een sterke moeder die me getoond heeft wat vrouwelijk ondernemerschap op een bedrijf kan teweegbrengen, alsook de steun en het vertrouwen van mijn man om soms atypische keuzes te maken. ”