Caroline Lanoo: "Beperkingen zijn bijzaak, op Maenhof staat menselijke warmte centraal”

Luc en Caroline, jullie zijn gestart vanuit het model ‘landbouw met zorg’. Hoe is dat zaadje geplant?

Caroline: “Dat is organisch gegroeid vanuit mijn achtergrond in de bijzondere jeugdzorg en de gehandicaptenzorg. Doorheen de jaren merkte ik dat patiën ten vaak vastliepen in het systeem. Ik bracht hen af en toe uit de leefgroep mee naar huis om eens een middag op de boerderij te spenderen. Hoewel dat toen nog niet officieel omkaderd was, zagen we daar heel mooie dingen gebeuren. De boerderij bleek een omgeving waar ze rustig konden leren en gewoon puur bezig konden zijn. Toen heeft onze eerste zorggast zich bij ons aangemeld via Steunpunt Groene Zorg en zijn we gestart met een officieel contract.”

Wanneer voelden jullie dat het tijd was om verder uit te bouwen naar het ‘zorg met landbouw’-model?

Caroline: “Ik voelde de passie voor de zorg op de boerderij groeien, terwijl mijn bedenkingen in de reguliere zorg sector toenamen. Na 30 jaar in de zorgsector botste ik steeds vaker op de muren van het systeem: te weinig middelen, te weinig tijd en een gebrek aan warmte. Ik wilde dat het menselijke weer zou primeren. Toen er ruimte vrijkwam doordat Luc verminderde met een deel van zijn landbouwactiviteiten, besloten we om die droom achterna te gaan.”

Luc, hoe keek jij als landbouwer naar die evolutie?

Luc: “Ik was in het begin afwachtend. Als landbouwer ben je gewend aan hard werken, productie en efficiëntie. De zorg is een andere wereld. Ik maakte me vooral zorgen over de praktische kant: de risico’s, de veiligheid op het erf en de administratie. Alles moet juridisch en technisch in orde zijn. Door erover te praten als koppel en als gezin groeide het vertrouwen. Ook namen we een kijkje bij zorgboerderijen in de buurt. Hun ervaring, samen met het advies van Inagro, Prevent Agri en Steunpunt Groene Zorg, hebben ons enorm gehol pen. Ook dienden we een LEADER-project in. Dat was een belangrijke stap in die professionalisering. Inmiddels zie ik ook de meerwaarde: het brengt een nieuwe dynamiek en voldoening op het bedrijf.”

Wat is het verschil tussen de twee modellen?

Luc: “Bij ‘landbouw met zorg’ ben ik de klassieke boer die zijn gezond boeren verstand gebruikt. De zorggast draait mee in mijn dagelijkse leven en werk. Er zit minder pedagogische theorie achter: de zorggast wordt mee op sleeptouw genomen in de dagelijkse werkzaamheden.”

Caroline: “Bij ‘zorg met landbouw’ vertrekken we vanuit de zorgvraag: we kijken hoe we de landbouw kunnen inzetten om mensen te helpen. Hier laten we ook mensen in een rolstoel de beleving van de boerderij ervaren. Waar Luc zich focust op de effectieve arbeid, kijk ik naar de beleving in de moestuin of bij de dieren, zonder dat die taken economisch rendabel moeten zijn.”

Die overstap vraagt waarschijnlijk ook de nodige investeringen in infrastructuur?

Caroline: “Absoluut. We hebben een oude stal verbouwd tot een polyvalente leefruimte met een keuken en aangepast sanitair. Ook een snoezelruimte en een stille ruimte voor wie even wil ontprikkelen, konden niet ontbreken. Toegankelijkheid is voor ons prioriteit: we hebben weides zo ingericht dat we rolstoel gebruikers letterlijk tussen de dieren krijgen.”

De weg naar de vergunningen bleek niet altijd even makkelijk. Waar botsten jullie op?

Luc: “Het grootste struikelblok was de omgevingsvergunning. De administratie ziet een zorgboerderij nog te weinig als een waardevol initiatief. We kregen eerst zelfs een negatief advies. Dankzij de hulp van organisaties zoals Boeren op een Kruispunt en Boerenbond hebben we dat weerlegd door aan te tonen dat de landbouwactiviteit behouden blijft en de zorg het bedrijf juist versterkt.”

Hoe ziet het financiële plaatje van zo’n grote omschakeling eruit? Is het rendabel?

Luc: “De zorgpoot alleen brengt zelden voldoende op om een volledig landbouw- bedrijf te dragen. Het is een evenwichtsoefening. De vergoedingen die je krijgt, dekken de kosten en de tijd die je erin steekt. Maar voor grote investeringen in infrastructuur, zoals vernieuwde stallen en leefruimtes, moet je een langetermijnvisie hebben. Je moet het ook doen uit overtuiging. Als je puur voor het grote geld kiest, is de zorgpoot niet de juiste plek. Het vraagt een zakelijke aanpak, maar wel één met een hart.”

Welke rol speelt de landbouw educatie in jullie verhaal?

Caroline: “We merken dat de kloof tussen de burger en de landbouw soms groot is. Mensen weten niet meer waar hun eten vandaan komt. Via onze ‘Proef de Boerderij’-sessies en andere schoolbezoeken vertellen we dat verhaal opnieuw. Onze zorggasten spelen hier een actieve rol in. Zij zijn de experts op ons erf en helpen de kinderen. Dat geeft hen een enorm gevoel van eigen waarde. We bereiden ons nu volop voor op het openingsweekend van 29 en 30 augustus met gratis activiteiten voor kinderen. Iedereen is welkom.”

Wat hopen jullie op lange termijn te bereiken?

Caroline: “Ik hoop dat dit een plek blijft waar mensen helemaal zichzelf mogen zijn. We halen er zelf voldoening uit om iets te betekenen voor een ander. Mijn motto is: ervaar de rust op het platteland en bij het zoeken naar mogelijkheden zijn beperkingen bijzaak.”

Hebben jullie een gouden tip voor collega-landbouwers met zo’n droom?

Luc: “Besef goed waaraan je begint en stel duidelijke grenzen. Omdat je zorg biedt op je eigen erf, vervaagt de grens tussen werk en privé snel. Je bent constant bezig met zorg dragen voor anderen.”

Caroline: “Vertrouw op je eigen omgeving. Landbouwers onderschatten hoe helend de stal of de moestuin is voor een ander. Blijf authentiek: de gasten komen voor de echtheid van het boerenleven, niet voor een perfecte zorginstelling.”