Een experiment of een visie?
Het voorbije jaar heeft opnieuw bewezen dat landbouwbeleid vaker lijkt op een experiment dan op een visie. Door het verdwijnen van actieve stoffen kwamen teelten overal onder druk te staan. Van trips in prei tot bladluis in kropsla ... Het was knokken om onze gewassen gezond te houden. En zoals altijd waren er handelaars die profiteerden van de miserie op het veld. Belangrijke producten verdwenen van de markt en wat overbleef, werkte amper nog.
Een oneerlijke strijd
Europa lijkt soms te vergeten dat wij, boeren, al jaren in de frontlinie staan. Terwijl miljarden richting defensie vloeien om weer slagkrachtig te worden, blijft het vechten met botte messen als het op onze eigen voedselstrijdmacht tegen plagen en ziekten neerkomt. Wanneer krijgen wij terug degelijke munitie om deze oorlog te winnen?
Ook op vlak van arbeid werd onze plukkaartregeling ondergraven. Het sterke akkoord over seizoensarbeid dat tijdens Corona werd afgesloten - zogezegd één en ondeelbaar - wankelt na een uitspraak van het Grondwettelijk Hof. Nochtans was het een tripartite tussen loonstijging, het vastleggen van de 100-dagenregeling en een compensatie voor de groenten- en fruitsector. De brief tot wijziging vanuit de FOD werd alvast ijverig doorgestuurd om ons bang te maken. En voor de rest? Afwachten. Hopelijk kan onze partner Boerenbond nog maar eens een mirakel verrichten om dit recht te trekken.
Tuinbouw en innovatie
Maar, de sector zich van haar innovatiefste kant. Een belangrijke nieuwe ontwikkeling is de teelt van hydro-prei. De markt reageert nog wat onwennig en reacties zoals dat 'smaak niet meer telt' nemen sociale media over. De realiteit biedt mij te zeggen dat velen van hen waarschijnlijk niet het verschil proeven tussen grondgeteeld of hydro-geteeld. Een andere belangrijke ontwikkeling zijn de proeven van tomatenteelt op mobiele goten. Ook zijn er nog onderzoeken naar het hergebruik van organische substraten en de valorisatie van serreloof lopende. Een hele mond vol, dus.
Qua verkoop was het algemeen geen boerenjaar. Groenten vertoonden een wisselend beeld met een slecht jaar voor witloof en paprika; tomaten en komkommers kenden een lastig voorjaar; aardbeien toonden goede producties met sterk wisselende prijzen; de teelt van kropsla blijft verliezen; asperges kenden een goede start met een redelijk stabiele prijsvorming doorheen het jaar.
In de volle grond drukte buitenlands overaanbod de prijzen. Dit had nefaste gevolgen voor bijvoorbeeld prei, die al met luizenproblematiek zat. Buurlanden als Nederland en Frankrijk bezitten betere producten, waardoor ze goedkoper kunnen telen. Handelaars maakten gebruik van de situatie en beïnvloedden de klok, wat negatief is voor preitelers. Het beloven nu al spannende contractonderhandelingen te worden. Met de brand in Horafrost veroorzaakte een daling in capaciteit, waardoor heel wat telers nu met de handen in het haar zitten. In de fruitsector lijkt de pendel terug te slaan: na een goed jaar door lager aanbod, dreigt overproductie de prijzen te laten kelderen.
Hoe gaan we verder?
De sector is genoodzaakt om verder te blijven innoveren, al gebeurt het voorlopig met de rug tegen de muur. Terwijl defensie gebruik kan maken van supersonische raketten en dure drones, worden wij met zalfjes en pleisters terug het veld opgestuurd. Gelukkig slagen wij, experten ten velde, erin om vanuit onze eigen ervaring onze gewassen gezond en productief te houden.
Willem Derynck, voorzitter werkgroep Tuinbouw
