Vandaag zijn gewasbeschermingsmiddelen ingedeeld in klasse A en B of zijn ze niet ingedeeld. Om bestrijdingsmiddelen van klasse A of B te mogen verkopen moet men erkend verkoper zijn. Voor het gebruik van producten van klasse A moet men beschikken over een diploma van erkend gebruiker of moet men beroepsgebruiker zijn. Op vandaag zijn land- en tuinbouwers die middelen van klasse A gebruiken op hun eigen bedrijf beroepsgebruikers en moeten ze dus niet beschikken over een diploma van erkend gebruiker. Producten van klasse B mogen vrij gebruikt worden en niet-ingedeelde producten mogen vrij gebruikt en verkocht worden.
In de toekomst zullen middelen in België op een andere manier ingedeeld worden nl. middelen voor professioneel en voor amateur gebruik. Om een erkenning te krijgen voor amateurgebruik zal aan een aantal extra vereisten moeten voldaan zijn i.v.m. giftigheid van de producten, concentratie, grootte van de verpakking, …. Dit zal vermoedelijk definitief ingaan voor verkoop van producten vanaf september 2013 en voor het gebruik vanaf september 2014.
De vorig jaar goedgekeurde Europese kaderrichtlijn voor duurzaam gebruik van pesticiden stelt dat professionele verkopers, gebruikers en voorlichters zullen moeten beschikken over een kenniscertificaat i.v.m. gewasbeschermingsmiddelen. In België zullen 3 niveaus van certificaat ingevoerd worden.
- Niveau 1 voor de toepasser die alleen maar professionele producten gebruikt onder verantwoordelijkheid van iemand van een niveau 2 of 3 bv. iemand die meehelpt op een land- of tuinbouwbedrijf en spuitwerken uitvoert in opdracht van de landbouwer.
- Niveau 2 voor de toepasser-beheerder, deze persoon kan niet alleen spuitwerkzaamheden uitvoeren met professionele producten maar kan ook beslissen over de aankoop, opslag, welke middelen zullen gebruikt worden. Als land- of tuinbouwer zal je onder deze categorie vallen.
- Niveau 3 voor de verkoper-voorlichter van gewasbeschermingsmiddelen. Hier zal een onderscheid gemaakt worden tussen verkopers/voorlichters van professionele en amateur producten.
Het gebruik van producten voor amateurgebruik zal volledig vrij zijn.
Kenniscertificaten zullen kunnen bekomen worden door opleiding te volgen via het reguliere onderwijs of door specifieke naschoolse opleidingen. Het te verkrijgen kenniscertificaat zal afhankelijk zijn van de gevolgde studierichting in het regulier onderwijs of de naschoolse vorming. Bij de naschoolse vorming zal het aantal uren wellicht variëren van 20 u voor niveau 1, naar 30-75 u voor niveau 2 en 120 u voor niveau 3. Dit laatste komt overeen met de huidige opleiding voor erkend gebruiker/verkoper.
Een kenniscertificaat zal waarschijnlijk 6-9 jaar geldig blijven en zal moeten verlengd worden door het volgen van een permanente vorming. Er zullen voldoende uren vorming moeten gevolgd worden die aan een aantal voorwaarden i.v.m. onderwerp en inhoud zullen moeten voldoen. Wanneer onvoldoende vorming gevolgd wordt of bepaalde zware inbreuken vastgesteld worden kan het certificaat ingetrokken worden.
Volgens de Europese Richtlijn moeten de kenniscertificaten in gevoerd worden tegen 2014. Voorlopig kan je als land- of tuinbouwer dan ook nog niets doen. Bovendien zal er bij het invoeren van de kenniscertificaten ook een overgangsperiode voorzien worden. Personen die op het moment van invoeren van het certificaat professioneel werken met gewasbeschermingsmiddelen zullen automatisch het vereiste certificaat van niveau 1 of niveau 2 krijgen. Dus d.w.z. dat actieve land- en tuinbouwers automatisch het certificaat van niveau 2 zullen ontvangen. Ook houders van een diploma van erkend gebruiker/verkoper zullen automatisch hun certificaat krijgen.
Vermits het nog enkele jaren zal duren voor de kenniscertificaten zullen ingevoerd worden kan je momenteel nog geen bijscholingen volgen die zullen in aanmerking komen voor de permanente vorming. Diegenen die op vandaag wel erkend gebruiker of verkoper moeten zijn, zullen dus nog een aantal jaren aan deze vereiste moeten voldoen.
Wanneer moet je erkend gebruiker zijn van gewasbeschermingsmiddelen?
De personen die gewasbeschermingsmiddelen van klasse A gebruiken bij derden moeten deze erkenning hebben. Middelen die behoren tot klasse A zijn middelen die zeer giftig of giftig zijn (te herkennen aan een oranje vierkant met een doodshoofd) of middelen die corrosief zijn (te herkennen aan een oranje vierkant waarbij druppels uit een proefbuis inbranden in een blokje en een hand). Wanneer je deze middelen van klasse A dus gebruikt buiten je eigen landbouwbedrijfmoet je een erkenning hebben. Als je verwacht dat je in de nabije toekomst mogelijk de erkenning van erkend gebruiker/verkoper nodig zal hebben en je beschikt over een geldig diploma dat aanvaard wordt dan kan je de erkenning aanvragen. Onder andere de diploma’s van hoger technisch land- of tuinbouwonderwijs of hogere studies in deze richtingen eventueel aangevuld met een bijkomend attest dat men voor de vakken betreffende gewasbescherming geslaagd is zijn voldoende om de erkenning te bekomen. Deze aanvraag moet gebeuren bij de Afdeling Risicobeheersing bestrijdingsmiddelen, EUROSTATION – BLOC II, Victor Hortaplein 40 bus 10 te 1060 BRUSSEL.
Noot van de redactie: voor diegenen die dus over een diploma landbouw beschikken en op dit moment nog geen spuitlicentie hebben maar dit in de toekomst wel nodig kunnen hebben, wordt er aangeraden om deze nu aan te vragen. Zo bespaar je jezelf binnen enkele maanden/jaren de uren opleiding die gevolgd moeten worden. Meer informatie kan je bekomen bij Kathleen D’Eer (verantwoordelijke akkerbouw) of bij je provinciale BB-consulent akkerbouw.